Pastelowe barwy, orkiestrowa muzyka i dziewczyna z marzeniami podskakująca po podwórku wyglądają jak otwarcie disneyowskiej bajki. Po kilku minutach orientujesz się, że to bajka, w której wilk drzemie w sercu bohaterki.
Wyobraźcie sobie, że Dorotka z Czarnoksiężnika z Oz zamiast szukać drogi do domu, chwyta za widły i w przypływie maniakalnej euforii zaczyna mordować każdego, kto stanie na drodze jej marzeniom o sławie. Brzmi absurdalnie? Być może, ale właśnie takie emocje, mieszankę bajkowego zachwytu i paraliżującego niepokoju, poczułem, gdy po raz pierwszy zatopiłem się w seansie „Pearl” (2022) w reżyserii Ti Westa. Jako miłośnik kina grozy, który widział już niemal wszystko, rzadko daję się zaskoczyć. Tutaj jednak siedziałem przed ekranem jak zahipnotyzowany, czując, jak po plecach spływa mi zimny pot, mimo że na ekranie dominowały niemal cukierkowe barwy.
Szybki rzut oka: Plusy i Minusy
Krwawe trofeum: Za hipnotyzujący, niemal dziesięciominutowy monolog głównej bohaterki oraz bezkompromisową scenę z widłami, która na długo zostaje pod powiekami.
Wizualny majstersztyk: Zdjęcia stylizowane na klasyczny Technicolor sprawiają, że krew na ekranie wygląda jak najdroższy karmazyn.
Zgrzyt: Wolne tempo w pierwszym akcie może uśpić czujność widzów nastawionych na natychmiastową rzeź – tutaj zło dojrzewa powoli, niczym owoc w teksańskim słońcu.
Ti West, znany z takich perełek jak Dom diabła czy wcześniejsze X (dla którego Pearl jest bezpośrednim prequelem), ponownie udowadnia, że jest mistrzem gatunkowej żonglerki.
Film jest drugą częścią serii Westa, ale na seans można iść bez znajomości pierwszego filmu, choć fani „X“ odnajdą tu więcej niż jedno puszczone oko. Ti West i Mia Goth napisali scenariusz podczas przymusowej kwarantanny w Nowej Zelandii przed zdjęciami do „X“, a potem nakręcili oba filmy jeden po drugim. Efekt przypomina eksperyment, który wymknął się spod kontroli.
Tym razem dostajemy rasowy horror psychologiczny połączony ze slasherem, osadzony w realiach 1918 roku. Podczas gdy świat zmaga się z pandemią hiszpanki i końcówką I wojny światowej, my przenosimy się na odizolowaną farmę w Teksasie.
Poznajemy tytułową Pearl, młodą kobietę uwięzioną w kieracie codziennych obowiązków. Musi opiekować się sparaliżowanym ojcem i znosić tyranię surowej, bogobojnej matki. Mąż Pearl walczy na froncie w Europie. Pearl nie chce jednak doić krów i karmić gęsi. Pragnie kariery tancerki. Świateł rampy, blasku reflektorów i tańca w wodewilu. Scenariusz, napisany wspólnie przez Ti Westa i odtwórczynię głównej roli Mię Goth, prowadzi nas przez powolny, ale nieuchronny rozpad psychiki bohaterki. Fascynująca historia o tym, jak tłumiona ambicja i chroniczne poczucie odrzucenia potrafią zamienić marzycielkę w bezwzględnego potwora. Fabuła jest prosta, wręcz kameralna, ale napięcie budowane jest tu z chirurgiczną precyzją.
W tym filmie najstraszniejszym potworem jest ludzki umysł, który pęka pod naporem frustracji. Obserwujemy rosnące poczucie osaczenia i narastającą paranoję. Kiedy Pearl przekracza granicę, za którą nie ma już powrotu, film zmienia się w krwawy koszmar.
Film ogląda się jak dziwny, perwersyjny hołd dla klasycznego Hollywood. Wizualna strona to gęste, nasycone kolory, szerokie kadry i zdjęcia Eliota Rocketta, które nadają farmie wygląd ożywionej pocztówki. Motywy z „Czarnoksiężnika z Krainy Oz“ przewijają się przez cały film. Burza, marzenie o ucieczce, tęsknota za miejscem, które jest gdzie indziej. Pearl nie jest jednak Dorotką. Jest jej mroczniejszym odbiciem, dziewczyną, która nie zamierza wracać do Kansas, nawet jeśli oznacza to zostawienie za sobą stosu trupów. Aligator pływający w pobliskim stawie, gęś rzucana na pożarcie i facet z kina, grany przez Davida Corenswet, który pokazuje Pearl filmy, o jakich nie słyszała, dopełniają tego niepokojącego obrazu.
Sceny przemocy nie są tu może przesadnie liczne, ale ich ciężar gatunkowy jest potężny. West nie bawi się w subtelności. Gdy w ruch idą widły, siekiera czy aligator mieszkający w pobliskim stawie (tak, jest tu głodny aligator!), kamera nie odwraca wzroku. Brutalność uderza ze zdwojoną siłą właśnie dlatego, że kontrastuje z sielankową scenerią farmy. Najbardziej przerażający moment filmu nie zawiera jednak ani kropli krwi. Słynny, nakręcony na jednym ujęciu monolog przy kuchennym stole oraz finałowy, trwający przez całe napisy końcowe uśmiech Pearl. Czysty, nieskażony obłęd, od którego włos jeży się na głowie.
Scena, która niesamowicie zapada w pamięć, to fragment, gdy Pearl coraz bardziej pochłaniana przez szaleństwo zajmuje się swoim sparaliżowanym, niemym ojcem. Mężczyzna może ruszać tylko oczami, ale kapitalnie oddaje narastające przerażenie. W wybałuszonych oczach bezradnego człowieka widać narastającą panikę. Niedołężny ojciec wie, że nieuchronnie zbliża się śmierć. Uśmiechnięta, wesoła Pearl myje i ubiera ojca w najlepszy strój by bez chwili zawahania udusić go poduszką.
Tym, co absolutnie wyróżnia Pearl na tle współczesnych produkcji grozy, jest jej unikalny klimat. Twórcy świadomie zrezygnowali z brudnej, mrocznej estetyki, do której przyzwyczaiły nas dzisiejsze horrory. Zamiast tego otrzymujemy feerię barw. Błękitne niebo, soczystą zieleń pól i jaskrawą czerwień sukienki bohaterki. Całość wygląda jak zaginiony klasyk z 1939 roku, który przez pomyłkę trafił do rąk szalonego rzeźnika.
W centrum tego wszystkiego stoi Mia Goth. Absolutny aktorski fenomen. Goth balansuje na granicy dziecięcej naiwności i psychopatycznej furii z taką lekkością, że nie sposób oderwać od niej wzroku. W jednej sekundzie budzi szczere współczucie, by w kolejnej wywołać autentyczne przerażenie jednym drgnięciem powieki. Zdjęcia Eliota Rocketta to z kolei czysta poezja – klasyczne najazdy kamery i teatralne kadrowanie sprawiają, że czujemy się jak w kinie sprzed dekad.
Gdzieś pod makabrą kryje się opowieść o tym, jak niespełnione marzenia, samotność i izolacja przeżerają człowieka od środka. Film pokazuje, że potwory nie rodzą się w ciemnych zakamarkach, tylko w domach, gdzie nikt nie słucha. Pearl, osamotniona, wychowana w niemieckiej rodzinie, w której władze trzyma apodyktyczna i bezwzględna matka stacza się stopniowo w otchłań szaleństwa.
Licznik Grozy
Body count: 5/10 (niewiele ofiar, ale każda śmierć zapada w pamięć)
Poziom adrenaliny: Wysoki (zwłaszcza w wybuchowym trzecim akcie)
Ilość zużytego sztucznego osocza: Kilka wiader (idealnie komponujących się z zielenią trawy)
Indeks psychopatycznego spojrzenia: 11/10
Czy warto obejrzeć „Pearl”?
Dla mnie to jeden z najbardziej oryginalnych i odważnych horrorów ostatnich lat. Ti West udowodnił, że kino grozy nie musi chować się w mroku, by skutecznie przerażać. Pearl to film, który zostaje w głowie na długo po seansie. Nie tylko ze względu na krwawe ekscesy, ale przede wszystkim przez gorzką refleksję nad ceną niespełnionych marzeń.
Fani estetyki retro, kolorowych melodramatów i klasycznego Hollywood znajdą tu coś dla siebie, a Mia Goth przekona nawet sceptyków. Jeśli jednak oczekujesz szybkiego tempa, ciągłej akcji i krwawych scen od pierwszej minuty daj sobie spokój z seansem. Cierpliwość będzie ci potrzebna, bo bohaterka rozkręca się jak wulkan pod Yellowstone. Kto jednak da jej czas, dostanie jeden z najbardziej niezapomnianych portretów szaleństwa w nowym horrorze.




